Aile birliğinin temel taşlarından biri olan aile konutu, eşlerin birlikte yaşamını sürdürdüğü, ortak hayatın merkezini oluşturan yerdir. Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca özel bir korumaya tabi tutulmuştur. Bu bağlamda, evlilik birliği boyunca eşlerin birlikte karar vermesi gereken taşınmazlardan biridir. Peki, aile konutu nedir? Hangi şartlarda aile konutu kabul olur? Veya şerh nasıl konur? İşte bu soruların yanıtlarını yazımızda bulabilirsiniz.
Türk Medeni Kanunu Madde 194:
“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir.
Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir.
ile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.”
AİLE KONUTU NEDİR?
Eşlerin evlilik birliğini fiilen sürdürdüğü, barınma ve ortak yaşam faaliyetlerinin gerçekleştiği ana ikametgah olarak tanımlanır. Bu konutun özel bir hukuki koruması vardır. TMK 194. maddeye göre:
“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.”
Bu düzenleme ile, aile birliğinin korunması ve eşlerden birinin tek taraflı kararlarıyla diğer eşin mağdur edilmesinin önlenmesi hedeflenmiştir.
AİLE KONUTU SAYILABİLMESİNİN ŞARTLARI
1. Eşlerden Birinin Mülkiyetinde Olması Şart Değildir
Aile konutunun illa eşlerden birinin mülkiyetinde olması gerekmez. Konut kiralık da olma ihtimali vardır. Ancak önemli olan, eşlerin bu konutta sürekli olarak birlikte yaşamasıdır.
Eğer konut kiralıksa, kira sözleşmesinin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı basit bir bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir. Bu bağlamda, her iki eş de kira bedelinden müteselsilen sorumlu olur.
Türk Medeni Kanunu 194/son fıkra:
“Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.”
2. Sürekli Yaşam Alanı Olmalıdır
Aile konutu tek olabilir. Ancak, yazlık, çiftlik evi, hafta sonu evi gibi yerler ayılmaz. Ancak haklı sebeplerle birden fazla konutta yaşanıyorsa, en yoğun olarak kullanılan konut kabul edilir.
3. Tapuya Şerh Konulması Gerekmez
Aile konutu olabilmesi için tapuya şerh konulması şart değildir. Bu niteliği niteliği taşıyan bir konut, şerh olmasa bile TMK koruması altındadır. Ancak tapuya şerh verilmesi, üçüncü kişilere karşı aleniyet ve güvenlik sağlar.
AİLE KONUTU ŞERHİ NEDİR?
Aile konutu şerhi, eşlerin yaşadığı konutun tapu kayıtlarına işlenerek bu taşınmazın aile konutu olduğunun resmi olarak belirtilmesidir. Bu şerh sayesinde konutun üçüncü kişilere satılması, devredilmesi veya ipotek verilmesi gibi işlemler diğer eşin açık rızası olmadan geçerli olmaz.
AİLE KONUTU ŞERHİ NASIL KONUR?
Şerhin konulması işlemi oldukça basittir ve ayrıca özel bir harca tabi değildir. Şerh işlemi, konutun bulunduğu yerdeki Tapu Müdürlüğü’ne yapılacak başvuru ile gerçekleştirilir.
Aile Konutu Şerhi İçin Gerekli Belgeler:
Tapu Sicil Tüzüğü madde 49/c‘ye göre şerh için şu belgeler gerekir:
- Yerleşim yeri belgesi (İkametgah)
- Nüfus kayıt örneği (Medeni hali gösterir)
Bu belgeler ile birlikte eşlerden biri, tapu müdürlüğüne giderek şerh talebinde bulunabilir. Şerh işlemi gerçekleştirildikten sonra, taşınmazın satışı ya da devri gibi işlemler için artık diğer eşin açık rızası aranır.
SONUÇ: AİLE KONUTUNUZU HUKUKEN GÜVENCE ALTINA ALIN
Bu konut, evlilik birliğinin merkezidir ve ayrıca Türk Medeni Kanunu bu konutu koruma altına almıştır. Eşlerden birinin tek taraflı kararları ile ortak yaşam alanının kaybedilmemesi adına aile konutu şerhi konulması oldukça önemlidir.
Eğer eşinizin adına kayıtlı bir konutta yaşıyorsanız ya da kira sözleşmesinin tarafı değilseniz, hak kaybına uğramamak için gerekli işlemleri zaman kaybetmeden yapmalısınız.
📞 HUKUKİ DANIŞMANLIK MI ARIYORSUNUZ?
Aile konutu şerhi, tapu işlemleri veya kira sözleşmelerine ilişkin tüm hukuki süreçlerde size yardımcı olabiliriz.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com