Türk Ceza Kanunu’nun 230. maddesi evlilikle ilgili çeşitli usulsüzlükleri ve hileli işlemleri düzenleyen önemli bir hükümdür. Bu madde birden çok evlilik (çok eşlilik), hileli evlenme ve kimlik saklama yoluyla evlenme gibi fiilleri suç sayarak belirli yaptırımlara tabi tutmaktadır.
Türk Ceza Kanunu Madde 230:
“(1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçlardan dolayı zamanaşımı, evlenmenin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. “
BİRDEN ÇOK EVLİLİK (ÇOK EŞLİLİK)
Birden çok evlilik bir kişinin mevcut evliliği devam ederken bir başkasıyla resmi nikâh kıydırması durumudur. Türk hukukunda tek eşlilik (monogami) esastır ve evlilik birliği ancak ölüm ya da boşanma ile sona erer. Bu nedenle evli bir kişinin yeniden evlenmesi kanunen yasaklanmıştır.
Cezai Yaptırım
Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 230/1’e göre:
- Evli olduğu hâlde başka biriyle evlilik işlemi yaptıran kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası alır.
- Evli olduğunu bildiği bir kişi ile evlilik işlemi yaptıran kişi de aynı ceza ile karşı karşıya kalır.
Bu düzenleme evlilik kurumunu koruma amacı taşır ve tek eşlilik ilkesine aykırı davrananları cezalandırmayı hedefler.
HİLELİ EVLENME
Hileli evlenme kişinin evlenme sürecinde kimliğini saklaması veya sahte kimlik kullanarak evlilik işlemi yaptırmasıdır. Bu durum genellikle resmi kayıtlardan kaçınmak, belirli yasal engelleri aşmak veya başka amaçlar doğrultusunda gerçekleştirilir.
Cezai Yaptırım
TCK Madde 230/3’e göre:
- Gerçek kimliğini saklamak suretiyle evlilik işlemi yaptıran kişi üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alır.
Bu düzenleme evlilik işlemlerinin şeffaf ve doğru bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Kimlik bilgilerini gizleyen kişilerin, eşleri veya devlet nezdinde yanlış bir evlilik kaydı oluşturması önlenmek istenmektedir.
ZAMANAŞIMI SÜRESİ
TCK Madde 230/4’e göre yukarıda belirtilen suçlardan dolayı zamanaşımı süresi evliliğin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Yani evlilik mahkeme kararıyla iptal edilene kadar bu suçlarla ilgili zamanaşımı süresi başlamaz.
DİNSEL TÖRENLE EVLİLİK
TCK 230. maddesinin 5. ve 6. fıkraları Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu fıkralar resmi nikâh olmadan yalnızca dini nikâhla evlenmeyi suç sayıyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin 2015 tarihli iptal kararıyla yalnızca dini nikâhla evlenme artık cezai bir yaptırıma tabi değildir.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA UZLAŞMA
Türk Ceza Kanunu’na (TCK) göre birden çok evlilik ve hileli evlenme suçu uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yer almaz. Bu suçlar kamu düzenini ilgilendirdiğinden uzlaştırma süreci işletilemez.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA ŞİKAYET
TCK 230. maddesi kapsamındaki suç şikâyete bağlı değildir. Savcılık herhangi bir kişinin şikâyeti olmasa dahi bu suçları re’sen (kendiliğinden) soruşturur.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA GÖREVLİ MAHKEME
Bu suçta görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA CEZANIN ERTELENMESİ
Birden çok evlilik ve hileli evlenme suçu nedeniyle sanığa verilen hapis cezası iki yıl veya daha az olduğu takdirde mahkeme bu cezanın ertelenmesine karar verebilir. Erteleme durumunda sanık belli bir denetim süresine tabi tutulur. Ayrıca bu süre içinde yeni bir suç işlemezse ceza infaz olmaz.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (HAGB)
Birden çok evlilik ve hileli evlenme suçu nedeniyle sanığın hapis cezası iki yıl veya daha az olduğu ve diğer şartların oluşması durumunda mahkeme HAGB kararı verir. HAGB kararında sanık denetim süresi boyunca suç işlemezse ceza ortadan kalkar. Ancak denetim süresinde suç işlenirse ceza infaz olur.
BİRDEN ÇOK EVLİLİK, HİLELİ EVLENME VE DİNSEL TÖREN SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK
TCK 230. maddesinde etkin pişmanlığa ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır.
SONUÇ
Türk hukukunda evlilik kurumunun korunması amacıyla çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır.
- Birden çok evlilik evli kişilerin ikinci bir resmi nikâh kıymaları cezai yaptırıma tabidir.
- Hileli evlenme, kimlik saklama yoluyla yapılan evlilik işlemlerinin önüne geçmeyi amaçlamaktadır.
Bu hükümler evlilik birliğinin hukuki güvencesini sağlamak adına getirilmiştir. Evlenmek isteyen bireylerin yasal prosedürlere uygun hareket etmeleri büyük önem taşımaktadır.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Ceza Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📍 Kasımpaşa Mah. 203 Sk. No:1 İç Kapı No:103 Menderes/İZMİR
📞 +90 530 180 82 49