Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 171. maddesinde düzenlenen genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu kişinin dikkatsiz, özensiz veya tedbirsiz davranışlarıyla toplumun genel güvenliğini tehdit etmesi durumunda oluşur. Bu suç failin kasıtlı hareketlerinden değil taksirli (ihmali veya özen eksikliğiyle) fiillerinden kaynaklanmaktadır.
Bu makalede suçun unsurları, cezai yaptırımları ve uygulamada karşılaşılan örnekler incelenecektir.
Türk Ceza Kanunu Madde 171:
“(1) Taksirle;
- a) Yangına,
- b) Bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına,
Neden olan kişi, fiilin başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olması halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
SUÇUN UNSURLARI
-
Fail ve Mağdur
Bu suç herkes tarafından işlenebilir. Yani herhangi bir kişi gerekli dikkat ve özeni göstermediği takdirde bu suçun faili olur. Mağdur ise tehlikeye maruz kalan genel kamu, toplum veya belirli kişilerdir.
-
Fiil (Hareket)
TCK 171. maddesine göre aşağıdaki fiillerden biri gerçekleştiğinde bu suç oluşur:
- Yangına neden olma
- Bina çökmesine sebep olma
- Toprak kayması, çığ düşmesi, sel veya taşkına sebep olma
Bu olayların meydana gelmesi bilinçli veya bilinçsiz taksirle gerçekleşir. Örneğin, dikkatsizlikle açık bırakılan bir ocaktan yangın çıkması veya ihmalkâr bir inşaat çalışmasının bina çökmesine sebep olması gibi durumlar bu suçun kapsamına girer.
-
Tehlike Şartı
Bu fiillerin ceza alması için başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlike oluşturması gerekir. Eğer meydana gelen olay hiçbir şekilde toplumun güvenliğini tehdit etmiyorsa bu suç oluşmaz.
Örneğin, ormanlık alanda kimsenin bulunmadığı bir noktada küçük bir ateşin dikkatsizlik sonucu söndürülmemesi yangına neden olmuş ancak çevrede zarar görebilecek insanlar veya mallar yoksa bu suç oluşmayabilir.
SUÇUN CEZASI VE YAPTIRIMI
TCK 171’e göre, yukarıdaki fiilleri işleyen kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alır.
- Bilinçsiz taksir halinde daha hafif bir ceza olur.
- Bilinçli taksir halinde ceza artar.
Hakim failin kusur derecesini, zarar ve tehlikenin büyüklüğünü göz önünde bulundurarak cezayı belirler.
UYGULAMADA KARŞILAŞILAN ÖRNEKLER
- İnşaatta alınmayan önlemler nedeniyle bina çökmesi: İş güvenliği tedbirlerine uyulmadığı için bir inşaatın çökmesi ve çevredeki kişileri tehlikeye atması.
- Elektrik kontağından çıkan yangın: Bir iş yerinde veya apartmanda elektrik tesisatının ihmali sonucu yangın çıkması.
- Kazı çalışması sırasında toprak kayması yaşanması: Bir müteahhidin, gerekli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle meydana gelen toprak kayması.,
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA ÖN ÖDEME
TCK 171’de düzenlenen Genel Güvenliğin Taksirle Tehlikeye Sokulması suçu ön ödemeye tabidir. Bu nedenle savcılık tarafından şüpheliye önödeme önerisi olur.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA UZLAŞMA
Bu suç uzlaşmaya tabi değildir. Uzlaşma, TCK’da özel olarak belirtilen suçlar için geçerlidir. Bu suçtaki fiiller toplumun geniş bir kesimini ilgilendirdiğinden mağdur belirli kişiler değil kamu olduğu için uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA ŞİKAYET
Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu şikâyete tabi değildir. Savcılık, olayın kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle resen (kendiliğinden) soruşturma başlatır. Mağdur şikayetçi olmasa bile dava açılır ve yargılama devam eder.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA GÖREVLİ MAHKEME
Bu suçtan dolayı davalara Asliye Ceza Mahkemesi bakar.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA CEZANIN ERTELENMESİ
TCK 171 kapsamında verilen hapis cezası iki yıl veya daha az ise cezanın ertelenmesi mümkündür. Mahkeme, şartların oluşması durumuna bakarak cezanın ertelenmesine karar verir. Bu durumda fail belirlenen denetim süresi içinde suç işlemezse cezası infaz olmaz.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (HAGB)
HAGB iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında uygulanır. Eğer bu suç için 2 yıl ve altı hapis cezası verilmiş ve diğer şartların oluşması durumunda mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verir. Bu durumda kişi denetim süresine tabi olur ve süresi dolunca dava düşer.
GENEL GÜVENLİĞİN TAKSİRLE TEHLİKEYE SOKULMASI SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK
TCK 171 kapsamında etkin pişmanlık hükümleri bulunmamaktadır. Etkin pişmanlık, genellikle failin suçtan doğan zararı telafi etmesi veya suçtan gönüllü olarak vazgeçmesi halinde uygulanır. Ancak bu suç kamu güvenliğini ilgilendirdiği için failin sonradan pişman olup telafi etmesi cezai yaptırımı kaldırmaz.
SONUÇ
Genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu kişinin kasıt olmadan ancak ihmali ve dikkatsiz davranışlarıyla kamu güvenliğini tehlikeye atması durumunda ortaya çıkar. TCK 171. madde kapsamında cezalandırılan bu suç kamu sağlığı ve güvenliğini tehdit eden olayları önlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Bu nedenle kişilerin dikkat ve özen yükümlülüğüne uyması, gerekli tedbirleri alması ve ihmalkâr davranışlardan kaçınması büyük önem taşır. Aksi takdirde kişi, yalnızca maddi kayıplarla değil aynı zamanda hukuki yaptırımlarla da karşı karşıyadır.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Ceza Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📍 Kasımpaşa Mah. 203 Sk. No:1 İç Kapı No:103 Menderes/İZMİR
📞 +90 530 180 82 49