Toplum düzeninin korunması ve bireylerin huzur içinde yaşaması hukuk sisteminin temel amaçlarından biridir. Bu nedenle bireylerin huzurunu bozacak fiiller çeşitli kanunlarla suç olarak düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 123 kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunu düzenleyerek bireylerin özel hayatında rahatsız edilmesini yasaklamaktadır.
Bu makalede kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun tanımı, unsurları, cezası ve yargılama süreci detaylı bir şekilde ele alınacaktır.
KİŞİLERİN HUZUR VE SÜKÛNUNU BOZMA SUÇUNUN TANIMI
Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesi şu şekildedir:
“(1) Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.”
Bu maddeye göre başkalarının huzur ve sükûnunu kasıtlı olarak bozma amacı taşıyan belirli eylemler suç olarak kabul edilmektedir. Buradaki temel kriter, eylemin kasıtlı olarak gerçekleştirilmesi ve mağdurun huzurunun kaçırılmasıdır.
SUÇUN UNSURLARI
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun oluşması için şu unsurların bir araya gelmesi gerekmektedir:
a) Fail ve Mağdur
- Suç herhangi bir kişi tarafından işlenir.
- Mağdur, bireysel huzuru bozulan kişidir.
b) Fil
Fiil, mağdurun huzurunu bozma kastıyla gerçekleştirilen davranışları içerir. Örneğin:
- Israrlı telefon aramaları yapmak,
- Sürekli gürültü yapmak,
- Hukuka aykırı başka bir şekilde mağduru rahatsız etmek (örneğin, kapısına sürekli çöp bırakmak veya sürekli tehditkar mesajlar göndermek).
c) Kasten İşlenmesi
Bu suçun oluşması için failin bilinçli olarak ve mağduru rahatsız etme amacıyla hareket etmesi gerekmektedir. Eğer failin amacı başka bir şeyse (örneğin, bilgi vermek amacıyla arama yapmak) bu suç oluşmaz.
d) Şikâyete Bağlı Olması
Bu suç mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulan ve kovuşturulan bir suçtur. Mağdur olayın gerçekleştiğini öğrendikten sonra 6 ay içinde şikâyette bulunmalıdır.
SUÇUN CEZASI VE YAPTIRIMLAR
TCK madde 123’e göre kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun cezası üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.
Ancak hâkim cezanın alt sınırında kalacağı gibi adli para cezasına çevrilmesine de karar verir. Eğer failin sabıkası yoksa ve suç hafif nitelikteyse hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilebilir.
SUÇUN YARGILAMA SÜRECİ
- Mağdur, olayın gerçekleştiğini öğrendikten sonra 6 ay içinde savcılığa şikâyette bulunmalıdır.
- Savcılık gerekli soruşturmayı yaptıktan sonra iddianame düzenler. Aksi halde takipsizlik kararı verir.
- Mahkemeye taşınan davada mağdurun şikâyeti ve deliller değerlendirilir.
- Suç sabit görülürse mahkeme 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verir.
ISRARLI TAKİP SUÇU (TCK MADDE 123/A)
TCK madde 123/A, 12 Mayıs 2022 tarihinde yapılan değişiklikle Türk Ceza Kanunu’na eklenmiştir. Özellikle mağdurların fiziksel ve psikolojik güvenliğini tehdit eden eylemleri kapsar.
TCK Madde 123/A:
“(1) Israrlı bir şekilde; fıziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Suçun;
- a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
- b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
- c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi,
hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.”
a) Suçun Unsurları
- Fail ve Mağdur: Herkes tarafından işlenebilir mağdur ise takip edilen kişidir.
- Fiil:
- Fiziksel takip yapmak,
- Telefon, e-posta veya sosyal medya üzerinden sürekli rahatsız etmek,
- Üçüncü kişiler aracılığıyla mağdurla temas kurmaya çalışmak.
- Sonuç: Mağdurun ciddi huzursuzluk hissetmesi ya da güvenliğinden endişe duyması gerekir.
- Şikâyete Bağlılık: Suç için mağdurun şikâyeti üzerine soruşturma başlar.
b) Ağırlaştırıcı Sebepler ve Cezalar
Şu durumlarda ceza artar:
- Suçun çocuğa ya da boşandığı eşe karşı işlenmesi
- Mağdurun okulunu, işini veya evini değiştirmesine neden olması
- Fail hakkında uzaklaştırma kararı olmasına rağmen suçu işlemesi
Bu durumlarda ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak artar.
SUÇLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
| Suç Türü | Fiil | Cezası |
| Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma (TCK 123) | Israrlı telefon, gürültü yapma, rahatsız etme | 3 aydan 1 yıla kadar hapis |
| Israrlı Takip (TCK 123/A) | Fiziksel veya dijital takip, sürekli temas kurmaya çalışma | 6 aydan 2 yıla kadar hapis (ağırlaştırılmış hallerde 1-3 yıl) |
KİŞİLERİN HUZUR VE SÜKUNUNU BOZMA SUÇUNDA UZLAŞMA, ŞİKAYET, GÖREVLİ MAHKEME, CEZANININ ERTELENMESİ VE HAGB
- Uzlaşma: Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu uzlaşmaya tabi bir suçtur. Eğer taraflarca uzlaştırma sağlanırsa suç hakkında ceza olmaz.
- Şikâyet: Suç mağdurun şikâyetine bağlıdır. Bu bağlamda, mağdurun suçu ve faili öğrenmesinden 6 ay içinde şikâyet etmesi gerekir.
- Görevli Mahkeme: Bu suçlarda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir.
- Cezanın Ertelenmesi: Mahkeme şartların oluşması durumunda bu suçta failin geçmişini ve suçun niteliğini değerlendirerek cezayı erteler.
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): Şartların oluşması durumunda mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakır.
SONUÇ
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu bireylerin özel yaşamında rahatsız olmaması amacıyla düzenlenmiştir. Bu suçun oluşması için failin bilerek ve isteyerek mağdurun huzurunu kaçırma amacıyla hareket etmesi gerekmektedir.
Eğer bu tür bir mağduriyet yaşanıyorsa vakit kaybetmeden savcılığa şikâyette bulunmak gerekir. Hukuk sistemi, bireylerin huzurunu koruma noktasında önemli güvenceler sunmaktadır.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Ceza Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📍 Kasımpaşa Mah. 203 Sk. No:1 İç Kapı No:103 Menderes/İZMİR
📞 +90 530 180 82 49