Oturma hakkı (sükna hakkı), bir kişinin başkasına ait bir taşınmazın tamamında veya belirli bir bölümünde konut olarak oturma hakkına sahip olmasını sağlayan ayni bir haktır. Bu hak, Türk Medeni Kanunu‘nun 823, 824 ve 825. maddelerinde detaylı şekilde düzenlenmiştir.
Bu yazıda, oturma hakkının ne olduğu, kimlere tanınabileceği, kapsamı, devredilebilirliği, gider sorumlulukları ve özellikle uygulamada karşılaşılan sorunları detaylı şekilde ele alıyoruz.
OTURMA HAKKI (SÜKNA HAKKI) NEDİR?
Türk Medeni Kanunu’nun 823. maddesine göre:
“Oturma hakkı, bir binadan veya onun bir bölümünden konut olarak yararlanma yetkisi verir. Oturma hakkı, başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez.”
Sükna hakkı , kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Bu nedenle devredilmesi veya miras yoluyla başkasına geçmesi mümkün değildir.
OTURMA HAKKININ ÖZELLİKLERİ
-
Şahsa Sıkı Sıkıya Bağlılık
Sükna hakkı sadece belirli bir kişiye tanınır. Bu kişi dışında kimse hakkı kullanamaz. Ancak kanunun 824. maddesine göre, hak sahibi bu hakkı aile bireyleri ve ev halkı ile birlikte kullanılmasında sakınca yoktur.
-
Devredilemez ve Miras Bırakılamaz
Hak sahibi öldüğünde veya hakkı sona erdirdiğinde sükna hakkı da sona erer. Mirasçılara geçmez.
-
İntifa Hakkına Benzer Ama Daha Sınırlıdır
Oturma hakkı da bir çeşit sınırlı ayni hak olup, genellikle intifa hakkı ile karıştırılır. Ancak intifa hakkı, maldan her türlü yararlanmayı kapsarken; oturma hakkı yalnızca konut olarak kullanımı kapsar.
OTURMA HAKKININ KAPSAMI
Türk Medeni Kanunu’nun 824. maddesi kapsamında, sükna hakkı:
- Hak sahibinin kişisel ihtiyaçlarına göredir.
- Hakkın şahsa özgü olduğu belirtilmedikçe, kişi ailesi ve ev halkıyla birlikte sükna hakkı vardır.
- Taşınmazın sadece bir bölümü üzerinde hak varsa, ortak alanlardan da faydalanma olur(örneğin, merdiven, avlu, bahçe).
OTURMA HAKKINDA GİDER SORUMLULUĞU
Türk Medeni Kanunu’nun 825. maddesine göre:
- Hak sahibi, taşınmazın tamamından yararlanıyorsa, olağan bakım ve onarım giderlerinden sorumludur.
- Eğer hak sahibi malikle birlikte oturuyorsa, bu giderler malik tarafından karşılanır.
Bu düzenleme, uygulamada sıkça tartışma konusu olan masrafların kim tarafından karşılanacağı sorununa açıklık getirir.
SÜKNA HAKKI NE KADAR SÜREYLE DEVAM EDER?
Oturma hakkı genellikle belirli bir süreyle veya ömür boyu tanınır. Ömür boyu tanınan oturma hakkı, hak sahibinin vefatıyla sona erer. Süreli sükna hakkı ise sürenin dolmasıyla sona erer.
OTURMA HAKKI NASIL KURULUR?
Sükna hakkı, genellikle şu yollarla oluşur:
- Resmi Sözleşme: Tapuda yapılan resmi senetle.
- Vasiyetname: Miras bırakanın iradesiyle.
- Mahkeme Kararıyla: Bazı özel durumlarda hâkim kararıyla da olur.
Kurulan hakkın tapu kütüğüne şerh edilmesi gerekir. Aksi takdirde üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
OTURMA HAKKI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR (SSS)
Sükna hakkı kira sözleşmesiyle aynı mıdır?
Hayır. Kira sözleşmesi borç doğuran bir sözleşmeyken, sükna hakkı ayni bir haktır. Tapuya şerh verildiğinde üçüncü kişilere karşı da ileri sürülür.
Oturma hakkı mirasla geçer mi?
Hayır. Sükna hakkı kişiye bağlı bir haktır. Bu bağlamda, mirasçılara geçmez.
Malik, oturma hakkını sonlandırabilir mi?
Hayır. Sükna hakkı süresi dolmadıkça ya da hak sahibi vefat etmedikçe malik bu hakkı tek taraflı olarak sona erdiremez.
SONUÇ: OTURMA HAKKI HAKKINDA HUKUKİ DESTEK ALIN
Sükna hakkı, görünürde basit ancak uygulamada birçok hukuki detay ve risk barındıran bir konudur. Hakkın kurulması, kullanılması ve sona ermesi gibi süreçlerde profesyonel hukuki danışmanlık almak, özellikle ileride yaşanacak ihtilafların önüne geçilmesini sağlar.
⚖️Bizimle iletişime geçin – Size en doğru hukuki desteği sağlayalım.
📌 Menderes Avukat – Av. Ardahan ÇAKIR
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com