İş kazası, işçinin işyerinde ya da işin yürütümü sırasında meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal zararlarla sonuçlanan olayları ifade eder. Ülkemizde iş kazaları ne yazık ki yaygın olup hem işçiyi hem de işvereni ilgilendiren önemli hukuki sonuçlar doğurur. Oluşan zararların giderilmesi amacıyla ise iş kazası tazminat davası açılabilir.
Bu yazımızda, iş kazasının ne olduğu, hangi hallerin bu durumda sayılacağı, tazminat davası açma süresi, istenebilecek tazminat türleri ve yetkili mahkemeler hakkında merak edilenleri detaylıca ele aldık.
İŞ KAZASI NEDİR?
İş kazası; işçinin işyerinde bulunduğu sırada ya da işveren tarafından yürütülen iş dolayısıyla meydana gelen ve işçiyi bedenen veya ruhen zarara uğratan olaydır. İşçinin işyerinde kalp krizi geçirmesi, inşaatta düşerek yaralanması veya işverenin sağladığı araçla işe giderken trafik kazası geçirmesi örnek olur.
İş kazası halleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenmiştir.
HANGİ HALLER İŞ KAZASI SAYILIR?
Kanuna göre iş kazası sayılan başlıca haller şunlardır:
- İşçinin işyerinde bulunduğu sırada uğradığı bedensel veya ruhsal zararlar,
- İşçinin görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi sırasında meydana gelen olaylar,
- Bağımsız çalışanların yürüttükleri iş sırasında yaşadıkları kazalar,
- Emziren kadın işçilerin süt izni sırasında yaşadıkları kazalar,
- İşçinin, işverence sağlanan taşıtla işe gidip gelirken geçirdiği kazalar (trafik iş kazası).
Örneğin, bir elektrik ustasının inşaatta çalışırken yüksekten düşmesi veya bir kadın işçinin çocuğunu emzirirken yaralanması iş kazası kapsamına girer.
İŞ KAZASI TAZMİNAT DAVASI NEDİR?
Tazminat davası; yaralanan veya ölen işçinin ya da yakınlarının, sorumlu işverene karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Hem asıl işveren hem de alt işveren (taşeron) bu davalarda müteselsilen sorumlu olur.
Örneğin, A şirketi bir inşaatın ana yüklenicisiyse, B şirketi taşeron ve C şirketi de alt taşeron olarak çalışıyorsa, C şirketi işçisinin kaza geçirmesi durumunda tazminat davası A, B ve C şirketlerine karşı açılabilir.
TAZMİNAT DAVASI AÇMA SÜRESİ (ZAMANAŞIMI)
İş kazası sonucu tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır (Türk Borçlar Kanunu m.146). Ancak iş kazasının sonucunda ceza davası açılmışsa ve ceza davasındaki zamanaşımı süresi 10 yıldan uzunsa, bu daha uzun süre geçerli olur.
Örneğin:
- Taksirle yaralama suçu → Ceza davası zamanaşımı 8 yıl → Tazminat davasında 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanır.
- Taksirle ölüme neden olma suçu → Ceza davası zamanaşımı 15 yıl → Tazminat davasında 15 yıllık zamanaşımı uygulanır.
Maluliyet oranının sonradan artması halinde, zamanaşımı süresi son rapor tarihinden itibaren işlemeye başlar.
İŞ KAZASI NEDENİYLE TAZMİNATLAR
-
Manevi Tazminat
İşçinin ağır bedensel zarara uğraması veya ölümü halinde, işçi veya yakınları manevi tazminat talep eder. Manevi tazminat miktarı belirlenirken:
- Olayın ağırlığı,
- Tarafların kusur oranları,
- Tarafların ekonomik durumları,
- Paranın alım gücü,
- Meydana gelen manevi zararın büyüklüğü dikkate alınır.
Amaç, mağduru veya yakınlarını bir nebze rahatlatmak, sorumlu işvereni ise ıslah etmektir.
-
Maddi Tazminat
Yaralanma Halinde:
- Geçici işgöremezlik zararları,
- Sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık) zararları,
- Tedavi ve ilaç giderleri,
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar.
Ölüm Halinde:
- Cenaze giderleri,
- Ölüm gerçekleşmeden önceki tedavi ve bakım giderleri,
- Ölenin desteğinden yoksun kalanların uğradığı kayıplar (destekten yoksun kalma tazminatı).
İŞ KAZALARINDA YETKİLİ MAHKEME
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’na göre yetkili mahkemeler şunlardır:
- Davalının (işverenin) yerleşim yeri iş mahkemesi,
- İş kazasının veya zararın meydana geldiği yer iş mahkemesi,
- Maluliyet veya ölüm halinde işçinin veya yakınlarının yerleşim yeri iş mahkemesi.
Tarafların bu yetkili mahkemeler dışında bir yer için yaptıkları yetki sözleşmeleri geçersizdir.
SONUÇ
İş kazaları, yalnızca bireysel değil toplumsal sonuçları olan önemli olaylardır. İş kazalarının mağdurları ve yakınları hem hak kaybına uğramamak hem de yasal süreçleri doğru yönetebilmek için bir iş hukuku avukatından destek almalıdır.
✅ İŞ KAZASI GEÇİRDİNİZ Mİ VEYA BİR YAKININIZI İŞ KAZASINDA MI KAYBETTİNİZ?
Haklarınızı öğrenmek ve doğru şekilde tazminat talebi için bizimle iletişime geçin.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes İşçi Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com