Ağır ceza mahkemesi, ceza yargılamasının en ciddi dosyalarının görüldüğü, ağır cezai yaptırımları gerektiren suçlara bakan yüksek dereceli mahkemelerdir. 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesi doğrultusunda görevleri açık şekilde belirlenmiş olan bu mahkemeler, özellikle toplum güvenliğini ciddi biçimde tehdit eden fiillerle ilgili davalara bakmakla görevlidir.
Peki ağır ceza mahkemesi hangi suçlara bakar? Ayrıca görev alanı hangi kriterlere göre belirlenir? Detaylarıyla açıklayalım:
5235 sayılı Kanun’un 12. Maddesi:
“Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (m. 148), irtikâp (m. 250/1 ve 2), resmî belgede sahtecilik (m. 204/2), nitelikli dolandırıcılık (m. 158), hileli iflâs (m. 161) suçları, Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmının Dört, Beş, Altı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar (318, 319, 324, 325 ve 332 nci maddeler hariç) ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askerî mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır.”
AĞIR CEZA MAHKEMESİNİN GÖREV ALANI NEDİR?
-
Belirli Suç Türleri
Kanunların ayrıca bir görevlendirme yapmadığı hallerde, ağır ceza mahkemeleri aşağıdaki suçlara ilişkin davalara bakar:
- Yağma (Gasp) Suçu (TCK md. 148, 149)
- Kasten Adam Öldürme (TCK md. 81, 82)
- Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK md. 87/4)
- Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme (TCK md. 85/2)
- İrtikap Suçu (TCK md. 250/1 ve 2)
- Zimmet (TCK md. 247)
- Rüşvet (TCK md. 252)
- Resmi Belgede Sahtecilik (Nitelikli) (TCK md. 204/2)
- Nitelikli Dolandırıcılık (TCK md. 158)
- Hileli İflas (TCK md. 161)
Bu suçlar gerek cezalarının ağırlığı gerekse kamu düzenine etkisi nedeniyle ağır ceza mahkemelerinde yargılanır.
-
Türk Ceza Kanunu’nun Belirli Bölümleri
Ayrıca 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap, Dördüncü Kısmı içinde yer alan ve devletin temel yapılarına karşı işlenen suçlar da ağır ceza mahkemelerinin görev alanına girer. Bu bağlamda bunlar arasında:
- Devletin Egemenlik Alametlerine Karşı Suçlar,
- Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar,
- Milli Savunmaya Karşı Suçlar,
- Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk,
- Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar (örneğin; terör propagandası, örgüt üyeliği),
yer alır. Ancak TCK‘nın 318, 319, 324, 325 ve 332. maddeleri bu kapsamın dışında bırakılmıştır.
-
Ceza Miktarına Göre Belirlenen Görev
Ağır ceza mahkemeleri aynı zamanda cezanın üst sınırına göre de görevli olabilir. Eğer suçun kanundaki cezası:
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis,
- Müebbet hapis,
- On yıldan fazla hapis cezası,
gerektiriyorsa, bu tür suçlara dair davalara da ağır ceza mahkemesi bakar.
Örnek: Uyuşturucu Madde Ticareti (TCK md. 188) suçu, ceza üst sınırının yüksek olması nedeniyle ağır ceza mahkemelerinin görev alanındadır.
AĞIR CEZA MAHKEMELERİNİN GÖREV ALANI NASIL BELİRLENİR?
Görevli mahkeme belirlenirken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, suçun kanundaki ceza üst sınırıdır. Yani, herhangi bir hafifletici veya ağırlaştırıcı neden göz önünde bulundurulmadan, suçun yasa metninde öngörülen en üst ceza sınırı dikkate alınır. Bu bağlamda, bu husus 5235 Sayılı Kanun’un 14. maddesi ile açık şekilde düzenlenmiştir.
SONUÇ: HANGİ SUÇLARDA AĞIR CEZA MAHKEMESİ GÖREVLİDİR?
Ağır ceza mahkemesi, toplumsal düzeni ciddi şekilde tehdit eden, yüksek hapis cezası öngörülen ve ayrıca nitelikli suçlara bakan yargı merciidir. Eğer bir suçun ceza üst sınırı 10 yılı aşıyorsa ya da yukarıda sayılan özel suçlar arasında yer alıyorsa, o dava ağır ceza mahkemesinde görev alanındadır.
HUKUKİ DESTEK ALMAK İÇİN BİZİMLE İLETİŞİME GEÇİN
Ağır ceza mahkemelerinde görülen davalar son derece ciddi ve özellikle uzmanlık gerektiren süreçlerdir. Hakkınızda açılan ya da tarafı olduğunuz bir ağır ceza davası varsa, alanında deneyimli bir ceza avukatından profesyonel destek almanız büyük önem taşır.
Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Ceza Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com