İştirak nafakası boşanma veya ayrılık durumunda velayet kendisinde olmayan ebeveynin çocuğun bakımı, eğitimi ve diğer ihtiyaçlarına katkıda bulunması amacıyla ödediği nafaka türüdür. Çocuğun üstün yararını koruma amacı taşıyan bu nafaka Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmiştir. Yazımızda, iştirak nafakasının hukuki dayanağı, talep koşulları, dava süreci ve sona erme durumları ele alınmaktadır.
İştirak Nafakası Nedir?
Türk Medeni Kanunu‘nun 182. Ve 327. maddeleri uyarınca boşanma veya ayrılık sonrasında çocuğun velayeti kendisine verilmeyen taraf çocuğun bakım, eğitim ve diğer yaşam giderlerini karşılamak üzere “iştirak nafakası” ödemekle yükümlüdür. Nafaka miktarı belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsünün mali gücü dikkate alınır.
İştirak Nafakasının Şartları
Nafaka talebinde bulunmak için şu şartlar aranır:
- Boşanma veya Ayrılık Kararı: Nafaka boşanma davası sırasında ya da davanın kesinleşmesinden sonra talep edilebilir.
- Çocuğun Velayetinin Diğer Ebeveynde Olması: İştirak nafakasını talep eden ebeveyn çocuğun velayetine sahip olmalıdır. Velayeti kendinde olmayan ebeveyn ise nafaka ödemekle yükümlüdür.
- Çocuğun Bakım ve Eğitim Giderlerinin Karşılanması İhtiyacı: Çocuğun eğitim, sağlık vb. temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ödenir.
İştirak Nafakasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
İştirak nafakası taleplerine bakmakla görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Aile mahkemesi olmayan yerlerde ise, Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.
İştirak Nafakasının Miktarının Belirlenmesi
İştirak nafakası miktarı belirlenirken çocuğun ihtiyaçları, yaşadığı yaşam standardı ve nafaka ödeyecek olan ebeveynin ekonomik durumu göz önünde olur. Mahkeme çocuğun sağlıklı bir şekilde gelişimini sürdürebileceği, eğitim ve diğer gereksinimlerini karşılayabileceği bir nafaka miktarı belirler. Nafaka miktarı, zamanla ihtiyaçlar veya nafaka ödeyenin ekonomik durumu değişirse artar veya azalır.
İştirak Nafakası Talebinde Zamanaşımı
İştirak nafakası talebinde herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Çocuğun bakım yükümlülüğü devam ettiği sürece nafaka talebi her zaman yapılmasında sakınca yoktur. Çocuğun ihtiyaçları doğduğu andan itibaren geçerli olduğundan iştirak nafakası davası her zaman açılabilir. Ancak nafaka geçmişe dönük olarak talep edilemez. Nafaka talebi dava açıldığında ileriye dönük olarak kararlaşır.
İştirak Nafakasının Artırılması ve Azaltılması
Çocuğun ihtiyaçları veya nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu değiştiğinde mahkemeye başvurur. Ve nafaka miktarının artırılması veya azaltılması talep eder. Örneğin çocuğun eğitim masraflarının artması durumunda nafaka artar. Diğer yandan nafaka yükümlüsünün gelirinin azalması nafakanın azaltılması veya kaldırılması için mahkemeye başvurur.
İştirak Nafakasının Sona Ermesi
Nafaka, bazı durumlarda sona erer. Sona erme halleri şunlardır:
- Çocuğun ergin Olması: Çocuk 18 yaşına geldiğinde veya mahkeme kararıyla ergin kılındığında iştirak nafakası kendiliğinden sona erer.
- Çocuğun Ekonomik Olarak Bağımsız Olması: Çocuk ekonomik olarak bağımsız hale geldiğinde nafaka sona erer.
- Çocuğun veya Nafaka Yükümlüsünün Vefatı: Çocuğun veya nafaka yükümlüsünün ölümü halinde de nafaka sona erer.
Sonuç
İştirak nafakası velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım, eğitim ve diğer temel ihtiyaçlarına katkıda bulunmasını sağlamak için öngörülmüş hukuki bir yükümlülüktür. Çocuğun üstün yararını gözeten bu nafaka türü Türk Medeni Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Ebeveynler çocuğun menfaati doğrultusunda iştirak nafakasının miktarını düzenli aralıklarla gözden geçirebilir ve ekonomik değişikliklere göre mahkemeye başvurarak artış veya azalış talebinde bulunabilirler.
Son olarak görüleceği nafaka davasının şartları bulunmakta olup karmaşık bir hukuki süreçten ibarettir. Tüm bu süreçte hak kaybına uğramamak ve davanın seyrinin hızlanabilmesi için mutlaka bir avukat ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
İştirak nafakası davası da dahil olmak üzere davacı/davalı, alacaklı/borçlu olarak taraf bulunduğunuz tüm icra dosyalarınızda ve davalarınızda bizimle iletişime geçebilirsiniz!
Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Nafaka Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com