Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 104. maddesi reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu düzenlemektedir. Kanun koyucu, cebir, tehdit veya hile olmaksızın 15 yaşını tamamlamış ancak 18 yaşından küçük çocuklarla cinsel ilişkiye girilmesini belirli şartlar altında suç olarak kabul etmiş ve bu fiili işleyen kişiye hapis cezası öngörmüştür.
Bu makalede reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun unsurları, cezai yaptırımları ve ilgili yargı kararları ışığında konu detaylı şekilde ele alınacaktır.
Türk Ceza Kanunu Madde 104:
“ (1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.”
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNUN UNSURLARI
a) Suçun Faili ve Mağduru
- Fail: Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun faili herkes olabilir. Kanun, belirli bir kişi veya grup için özel bir hüküm koymamış suçu işleyecek kişileri sınırlamamıştır.
- Mağdur: Suçun mağduru, 15 yaşını tamamlamış ancak 18 yaşını doldurmamış kişilerdir. Ancak 15 yaşından küçük olan çocuklara karşı gerçekleşen cinsel eylemler TCK’nın 103. maddesi kapsamında çocuğun cinsel istismarı suçu olarak kabul görür.
b) Suçun Maddi Unsurları
Bu suçun oluşması için:
- Mağdurun 15 yaşını doldurmuş olması gerekir.
- Cinsel ilişkinin cebir, tehdit veya hile olmaksızın gerçekleşmesi gerekir. Aksi takdirde, bu eylem cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturur.
- Mağdurun cinsel ilişkiye rıza göstermesi gerekir.
c) Suçun Manevi Unsuru
Bu suç kast ile işlenir. Failin, mağdurun yaşını bilerek ve cinsel ilişkiyi isteyerek gerçekleştirmesi gerekir. Mağdurun yaşının bilinmemesi, fail açısından ancak “hata” hükümleri kapsamında değerlendirilir.
SUÇUN CEZASI VE ŞİKÂYET KOŞULU
TCK madde 104, suçun cezai yaptırımlarını üç fıkra hâlinde düzenlemiştir:
Suçun Basit Hâli
- Şikâyet üzerine fail 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile ceza alır.
- Bu fıkra kapsamında mağdurun ve ailesinin şikâyette bulunmaması hâlinde soruşturma açılmaz.
b) Suçun Nitelikli Hâli
- Eğer suç mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan biri tarafından işlenmişse ceza 10 yıldan 15 yıla kadar hapis olarak artar.
- Şikâyet aranmaz yani savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır.
- Evlenme yasağı olan kişiler; üstsoy-altsoy, üvey ebeveynler, kardeşler, kayın hısımları gibi kişilerdir.
c) Özel Koruma Gerektiren Mağdurlar (104/3)
- Evlat edinme sürecindeki çocuğun bakımını üstlenen kişiler veya koruyucu aile ilişkisi içinde bulunanlar bu suçu işlerse 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası alırlar.
- Bu durumda da şikâyet şartı aranmaz ve resen soruşturma yapılır.
SUÇUN HUKUKİ NİTELİĞİ VE YARGI KARARLARI
Bu suç mağdurun rızasının bulunmasına rağmen mağdurun yaşının küçük olması nedeniyle cezaya neden olan bir fiildir. Yargıtay kararlarında özellikle şu hususlara dikkat edilmiştir:
- Rızanın geçerliliği: Mağdurun 15 yaşını tamamlamış olması ve cinsel olgunluğa ulaşması gerekir.
- Hata hali: Fail, mağdurun yaşını yanlış biliyorsa veya mağdur yaşı hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulunmuşsa bu durum, olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
- Evlenme durumunda ceza ertelenmesi: Önceden mevcut olan düzenlemelerde failin mağdurla evlenmesi durumunda cezanın düşeceğine dair hükümler vardı. Ancak bu düzenleme kalkmıştır. Artık evlenme cezayı düşürmez.
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNDA UZLAŞMA
Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesi kapsamında düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçu uzlaştırma kapsamında değildir. Yani taraflar anlaşsa bile uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Bu suç için uzlaşma prosedürü işlemez.
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNDA ŞİKÂYET
- TCK 104/1’de düzenlenen basit hâl şikâyete tabidir. Mağdurun veya yasal temsilcisinin şikâyet etmesi hâlinde soruşturma başlar. Şikâyet süresi suçun öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır.
- TCK 104/2 ve 104/3’te düzenlenen nitelikli hâller ise şikâyete tabi değildir. Savcılık tarafından resen (kendiliğinden) soruşturma başlar.
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNDA GÖREVLİ MAHKEME
Bu suçta görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi‘dir. Ancak suç nitelikli hâlde işlenmişse (örneğin, mağdurla evlenme yasağı bulunan biri tarafından işlenmişse) cezanın alt sınırı 10 yıl olduğundan Ağır Ceza Mahkemesi görevlidir.
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNDA CEZANIN ERTELENMESİ
- TCK 104/1 kapsamında (2-5 yıl hapis cezası gerektiren hâl) mahkemece koşullar sağlanıp alt sınırdan ceza hükmü kurulması durumunda hapis cezasının ertelenmesine karar verme şansı vardır.
- Ancak 104/2 ve 104/3’te (10-15 yıl hapis cezası gerektiren nitelikli hâllerde) cezanın ertelenmesi mümkün değildir.
SUÇTA HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (HAGB)
- 2 yıl veya daha az hapis cezası verilmesi durumunda ve diğer şartların oluşması durumunda mahkemenin HAGB kararı verme ihtimali vardır.
- 2 yıl üzeri hapis cezası gerektiren nitelikli hâllerde HAGB mümkün değildir.
REŞİT OLMAYANLA CİNSEL İLİŞKİ SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK
TCK 104’te etkin pişmanlık hükmü bulunmamaktadır. Yani fail suçu işledikten sonra pişman olup mağdur veya ailesiyle anlaşsa bile, cezada indirim olmaz.
SONUÇ
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu toplumun ahlaki ve sosyal yapısını korumak amacıyla düzenlenmiş bir suç tipidir. 15 yaşını dolduran bireylerin rızası olsa bile yaşlarının küçük olması nedeniyle cezai yaptırım öngörülmüştür. Ancak burada suçun basit hali için şikâyet şartı, evlenme yasağı bulunan kişiler açısından artan cezalar. Evlat edinme/koruyucu aile ilişkisi içindeki failler için ağırlaştırılmış hükümler getirilmiştir.
Uygulamada yaş küçüklüğü mağdurun rızasının değerlendirilmesi ve failin mağdurun yaşını bilip bilmediği gibi hususlar mahkemeler tarafından ayrıntılı olarak incelenmektedir. Hukukun amacı mağdurların korunmasını sağlarken aynı zamanda haksız cezalandırmaların önüne geçmektir.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Ceza Avukatı – Av. Ardahan ÇAKIR
📍 Kasımpaşa Mah. 203 Sk. No:1 İç Kapı No:103 Menderes/İZMİR
📞 +90 530 180 82 49