Evlenme bireylerin sosyal ve hukuki bir birliktelik oluşturarak bir aile kurmasını sağlar. Ancak toplumsal düzenin korunması, bireylerin haklarının korunması ve belirli ahlaki ve biyolojik değerlerin muhafazası adına evlenme hakkı bazı durumlarda sınırlanmıştır. Türk Medeni Kanunu bu engelleri açık bir şekilde düzenlemiştir. İş bu makalede evlenme engelleri, kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde detaylı olarak ele alınacaktır.
HISIMLIK
Türk Medeni Kanunu Madde 129:
“Aşağıdaki kimseler arasında evlenme yasaktır:
-
Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
-
Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
-
Evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.”
Türk Medeni Kanunu’nun 129. maddesi hısımlık nedeniyle evlenme engellerini düzenlemektedir. Buna göre aşağıdaki kişiler arasında evlenme yasaklanmıştır:
- Üstsoy ve altsoy arasındaki evlilikler: Anne, baba, büyükanne, büyükbaba ile çocukları ve torunları arasında evlilik yasaktır. Bu yasak, biyolojik bağa dayalı olduğu kadar ahlaki ve sosyal düzenin korunması amacını taşır.
- Kardeşler arasında evlilik: Tam veya yarı kan(anne bir baba ayrı veya baba bir anne ayrı gibi) bağına dayalı kardeşlerin evlenmesi de kesin olarak yasaktır.
- Amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenler arasındaki evlilikler: Bu yasak biyolojik ve kültürel normlarla şekillenen bir düzenle korunmaktadır.
- Kayın hısımlığına dayalı evlilikler: Kayın hısımlığına dayalı evlilikler ilgili evlilik sona ermiş olsa bile eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında yasaktır. Bu düzenleme boşanma veya ölüm sonrası dahi bu tür evlilikleri engellemektedir.
- Evlat edinme ilişkisi: Evlat edinen ile evlatlığın bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşleri arasındaki evlilikler yasaktır. Bu düzenleme evlatlık ilişkisine biyolojik hısımlık gibi hukuki bir koruma sağlamaktadır.
ÖNCEKİ EVLİLİK
-
Evliliğin Sona Erdiğinin İspatı:
Türk Medeni Kanunu Madde 130:
“Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır.”
Evlenmek isteyen bir kişi önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu kanıtlamak zorundadır. Bu durum boşanma, ölüm veya başka bir hukuki sebebe dayanır.
-
Gaiplik Durumunda:
Türk Medeni Kanunu Madde 131:
“Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez.
Kaybolanın eşi evliliğin feshini, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile isteyebilir.
Ayrı bir dava ile evliliğin feshi, davacının yerleşim yeri mahkemesinden istenir.”
Gaipliğine karar verilen bir kişinin eşi ancak mahkemece evliliğin feshine karar verilmesiyle yeniden evlenebilir. Bu durumda evlilik feshi davası açmak şarttır. Gaiplik kararı alındığında, kişinin ölüm tehlikesi içinde kaybolmuş olması veya kendisinden uzun süre haber alınamaması gibi durumlar dikkate alınır. Ancak bu kararla birlikte evlilik kendiliğinden sona ermez; fesih kararı alınması gerekir.
KADIN İÇİN BEKLEME SÜRESİ
Türk Medeni Kanunu Madde 132:
“Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez.
Doğurmakla süre biter.
Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.”
Evliliği sona eren bir kadın üç yüz gün (iddet müddeti) geçmeden evlenemez. Bu süre, kadının önceki evliliğinden hamile olup olmadığının tespiti için öngörülmüştür. Ancak:
-
-
- Doğum durumunda: Kadının doğum yapması ile bu süre sona erer.
- Gebe olunmadığının anlaşılması: Mahkeme kadının önceki evliliğinden gebe olmadığını tespit ederse bu süre kaldırılır.
- Evliliği sona eren eşlerin yeniden evlenmek istemesi: Bu durumda da mahkeme bekleme süresini ortadan kaldırır.
</ol>
-
AKIL HASTALIĞI
Türk Medeni Kanunu Madde 133:
“Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbî sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.”
Akıl hastalarının evlenmesi, tıbbi sakınca bulunmadığına dair resmi sağlık kurulu raporu ile mümkündür. Bu düzenleme, akıl hastalığının evlilik birliği üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri önlemeyi amaçlamaktadır. Özellikle evlilik birliğinin yükümlülüklerinin yerine getirilebilmesi ve tarafların birbirine zarar vermemesi adına bu düzenleme oldukça önemlidir.
BULAŞICI VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR
Frengi, belsoğukluğu (gonore), yumuşak şankr ve cüzzam gibi hastalıklar taşıyan kişilerin evlenmeleri bu hastalıklar tedavi edilip sirayet tehlikesi geçtiği ya da tamamen şifa buldukları resmi bir doktor raporuyla belgelenmedikçe yasaktır.
-
-
-
- <strong> Frengi (Sifiliz): Cinsel yolla bulaşan ve tedavi edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açan bir hastalıktır.
<li>
-
-
Belsoğukluğu (Gonore):
-
-
- Üreme organları ve idrar yollarını etkileyen bu hastalık doğrudan temasla bulaşır. Tedavi edilmediğinde kısırlık gibi ciddi komplikasyonlara neden olur.
- Yumuşak Şankr: Bakteriyel bir enfeksiyon olan bu hastalık ağrılı yaralara yol açar. Ayrıca diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaşma riskini artırır.
- Cüzzam (Lepra): Sinirleri cildi ve solunum yollarını etkileyen bu hastalık, özellikle tedavi edilmemiş vakalarda bulaşıcıdır.
- Genel Bulaşıcı Hastalıklar: HIV/AIDS, Hepatit B ve C gibi modern tıbbın dikkatle ele aldığı bulaşıcı hastalıklar da evlilik öncesi sağlık kontrolleri ile tespit olur. Bu tür hastalıkların bulaşıcılık riskinin ortadan kalktığının tıbbi raporla belgelenmesi halinde evlenme engeli ortadan kalkar.
-
Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen evlenme engelleri hem bireylerin hem de toplumun korunmasını amaçlayan bir dizi hukuki düzenlemeden oluşmaktadır. Hısımlık, önceki evlilik, bekleme süresi ve akıl hastalığı gibi çeşitli durumlarda getirilen bu yasaklar bireysel özgürlüklerin sınırlandırılması gibi görünse de aile kurumunun sürdürülebilirliği ve toplum düzeni açısından önem arz etmektedir. Bu engellerin ihlal edilmesi, hukuki yaptırımları beraberinde getirir. Evliliğin geçersiz sayılmasına neden olur. Bu nedenle evlenmek isteyen bireylerin hukuki danışmanlık alarak süreci yürütmeleri önemlidir.
Tüm hukuki sorunlarınızda bizimle iletişime geçebilirsiniz.
AVUKAT DESTEĞİ ALMAK NEDEN ÖNEMLİDİR?
Aile hukuku, teknik detaylarla dolu bir alandır. En ufak bir hata hak kaybına yol açar. Bu nedenle bir avukatın rehberliğiyle süreci yürütmek haklarınızı tam olarak korumanızı sağlar.
📞 Sorularınız mı var?
Evlenme engelleri konusunda hukuki danışmanlık almak için bizimle iletişime geçin.
👉 Hemen bizimle iletişime geçin
📌 Menderes Avukat – Av. Ardahan ÇAKIR
📞 +90 530 180 82 49
📧 av.ardahancakir@gmail.com